Welkom bij de enquête over de landelijke norm voor basisondersteuning.
Deze vragenlijst is bedoeld voor opleiders van onderwijspersoneel.Wat is de landelijke norm voor basisondersteuning?Hierin staat beschreven wat voor basisondersteuning kinderen en jongeren in het basis-, voortgezet en gespecialiseerd onderwijs ten minste kunnen krijgen dankzij kleine aanpassingen binnen en buiten de klas. De norm sluit aan bij wat er nu allemaal al wordt geboden aan basisondersteuning. De landelijke norm moet gaan gelden voor het primair, voortgezet en gespecialiseerd onderwijs.Wat betekent de landelijke norm voor basisondersteuning voor lerarenopleidingen?Eén van de doelen van de landelijke norm voor basisondersteuning is om lerarenopleidingen en de beroepsgroep informatie te geven over de kennis en vaardigheden die leraren nodig hebben om basisondersteuning te kunnen bieden. Als de landelijke norm voor basisondersteuning wettelijk is geborgd, dienen lerarenopleidingen in hun onderwijsaanbod expliciet aandacht te besteden aan de norm en aan de kennis en kunde benodigd voor de realisatie van de norm.Doel enquêteWe willen weten of de landelijke norm voor basisondersteuning voldoende bruikbaar is voor lera-renopleidingen en waar het in het curriculum gepositioneerd zou moeten worden. In de enquête leggen we daarom onderdelen van de (concept)norm aan u voor.Neem de tijd voor deze enquêteDeze enquête vraagt wat tijd om in te vullen. Dat komt doordat we u graag alle ruimte geven om uw perspectief, ervaringen en suggesties met ons te delen. U hoeft de enquête niet in één keer af te ronden. Verderop leest u hoe u tussentijds kunt stoppen en het invullen op een later moment kunt hervatten. Het invullen duurt ongeveer 30 minuten.
ℹ️ Achtergrond (uitklapbaar)
In 2024 zijn AOb (Algemene Onderwijsbond) en Ouders & Onderwijs in opdracht van het ministerie van OCW gestart met het ontwikkelen van een landelijke norm voor basisondersteuning. KBA Nijmegen, Expertisecentrum Nederlands en P2 ondersteunen hierbij. We ontwikkelen de norm door in gesprek te gaan met het onderwijsveld, ouders, leerlingen en (andere) experts.
Uitwerking ondersteuningsgebieden in drie rondes
We werken de norm uit in drie rondes. Iedere ronde staan nieuwe zogenaamde ondersteuningsgebieden centraal. De volgende ondersteuningsgebieden worden beschreven in de norm:
Ronde 1 (2024)
• Lezen en spellen;
• (Hoog)begaafheid);
• Taak-/werkgedrag.
Ronde 2 (huidige ronde, 2025-2026)
• Rekenen en wiskunde;
• Taal, spraak en communicatie;
• Cognitief moeilijk lerend;
• Kenmerken van autisme.
Ronde 3 (2026-2027)
• Rust en structuur;
• Mentale gezondheid;
• Langdurig/chronisch ziek;
• Auditieve en visuele ondersteuning.
Noot: de benaming van de ondersteuningsgebieden in ronde 3 kunnen nog veranderen.
Uitwerking ondersteuningsgebieden
De uitwerking van de norm voor basisondersteuning vindt plaats in 3 rondes. In iedere ronde wordt een aantal ondersteuningsgebieden uitgewerkt. De eerste ronde vond plaats in 2024 (Ronde 1). We werken nu aan de tweede ronde, daarin zijn de volgende ondersteuningsgebieden uitgewerkt:
- Rekenen en wiskunde;
- Taal, spraak en communicatie;
- Cognitief moeilijk lerend;
- Kenmerken van autisme.
Daarnaast zijn er in deze ronde twee overkoepelende stukken aan de norm toegevoegd. Die gaan over algemene pedagogische- en didactische basisondersteuning voor alle leerlingen.
Deze vragenlijst gaat over de onderdelen van de norm die tijdens deze tweede ronde zijn uitgewerkt.
Toelichting belangrijke begrippen
De basis van de landelijke norm voor basisondersteuning is de ondersteuning die nu al door de meeste scholen wordt geboden. De norm moet namelijk niet alleen duidelijkheid bieden, maar ook haalbaar en realistisch zijn. Bij de uitwerking van de landelijke norm voor basisondersteuning zijn we uitgegaan van een onderwijscontinuüm dat is opgebouwd uit het regulier onderwijsprogramma, basisondersteuning en extra ondersteuning:
Deze trap wekt misschien de indruk dat er een strakke scheidslijn is tussen deze elementen. In de praktijk gaan deze veel geleidelijker in elkaar over. Bovendien worden ze naast elkaar aange-boden. In de volgende uitklapvensters vindt u meer informatie over de belangrijkste begrippen en veelgestelde vragen over de landelijke norm. Deze informatie is niet verplicht om te lezen, maar kan helpen om de norm die we in deze enquête aan u voorleggen te beoordelen.
NB. Mocht u in deze context de term basiskwaliteit missen, dan kunt u hierover meer lezen onder ‘Hoe wordt de kwaliteit van de basisondersteuning gewaarborgd?’
ℹ️ Basisondersteuning (uitklapbaar)
De basisondersteuning is beschikbaar voor alle leerlingen die dat nodig hebben, passend bij hun ondersteuningsbehoefte. Het is van toepassing vanaf het moment dat leerlingen op school starten. Het gaat bij de basisondersteuning om ondersteuning en doeltreffende aanpassingen waar leerlingen met dezelfde ondersteuningsbehoefte over het algemeen baat bij hebben. Het kan gaan om aanpassingen voor bepaalde groepen leerlingen, maar het kan ook gaan om aanpassingen die je integreert in het onderwijs voor alle leerlingen. Aan de basis hiervan ligt dat een leerling een ononderbroken ontwikkelproces moet kunnen doorlopen, afgestemd op de voortgang in de ontwikkeling.
Er zijn vier onderdelen van basisondersteuning:
1. Scholen hebben kennis en/of beleid om bepaalde ondersteuning te kunnen bieden.
2. Scholen bieden ondersteuning om het ontstaan van een lichte of zware ondersteuningsbehoefte te voorkomen (preventief);
3. Scholen bieden lichte en veelal remediërende ondersteuning om leerlingen weer mee te laten draaien in de lessen voor de gehele groep;
4. Scholen bieden doeltreffende en haalbare (pedagogisch-didactische) aanpassingen aan de lessen en contact met de leerling en/of aanpassingen aan toetsing, het schoolgebouw, de materialen en toerusting van leerlingen. Dit heeft als doel om ervoor te zorgen dat de onderwijsdeelname van leerlingen, die een blijvende ondersteuningsbehoefte hebben, het klassikale onderwijsaanbod (beter) kunnen volgen.
ℹ️ Extra ondersteuning (uitklapbaar)
De basisondersteuning is niet altijd genoeg. Sommige leerlingen hebben meer ondersteuning nodig. Naast de basisondersteuning bieden scholen daarom extra ondersteuning. Extra ondersteuning omvat alle vormen van ondersteuning en doeltreffende aanpassingen die verder gaan dan de basisondersteuning en die binnen het onderwijs geboden kunnen. Hierbij gaat het om ondersteuning en intensievere aanpassingen voor individuele leerlingen of groepen met vergelijkbare ondersteuningsbehoeften. Het vraagt meestal meer tijd om deze ondersteuning te organiseren dan het geval is bij de basisondersteuning. Voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, wordt een ontwikkelingsperspectief opgesteld. De grens tussen basisondersteuning en extra ondersteuning wordt ten minste bepaald door de landelijke norm voor basisondersteuning. Het samenwerkingsverband zorgt voor een dekkend aanbod van extra ondersteuning binnen de regio, waarbij ze soms gebruik maken van de voorzieningen buiten de regio. Dit gebeurt in afstemming met het onderwijsteam, leerlingen en ouders en, indien gewenst, in samenwerking met andere scholen of ketenpartners (bijvoorbeeld ambulante begeleiding, jeugdhulpverlening en jeugdgezondheidszorg).
Hoe ziet de norm eruit?
De norm bestaat uit algemene didactische en pedagogische ondersteuning die overkoepelend geldt voor alle ondersteuningsgebieden. Vervolgens is per specifiek ondersteuningsgebied beschreven welke ondersteuning minimaal geboden moet worden. In de figuur zie je hoe deze on-dersteuning is opgebouwd en hoe de verschillende onderdelen met elkaar samenhangen.
In deze vragenlijst staan de ondersteuningsgebieden centraal die in ronde 2 zijn uitgewerkt:
- Rekenen en wiskunde;
- Taal, spraak en communicatie;
- Cognitief moeilijk lerend;
- Kenmerken van autisme.
